İSMİN HALLERİ

Türkçe'de ismin halleri, sözcükleri yönelme, yükleme, bulunma ve ayrılma açısından tanımlayan, etkilenen sözcüğün yalın hali ve bu sözcüğe eklenmiş hal ekleri ile oluşturulmuş kelimelerdir.

Türkçede ismin beş farklı hali vardır. Bunlar:

  • Yalın hal,
  • -i hali,
  • -e hali,
  • -de hali ve
  • -den halidir.

Hal ekleri büyük sesli uyumuna göre "i" yerine "ı" ve "e" yerine "a" harfi ile oluşturulacak şekilde değişirler.

İsmin halleri olarak tanımlanmasına rağmen isim olmayan sözcükler de hal ekleri alabilirler. Bunun dışında Hint-Avrupa dillerinde bilinen genitif ya da âidiyet hâli Türkçe'de "-in hali" olarak ismin hallerinden sayılmamaktadır

Yalın hâl

Kelimelerin hal eki almamış halidir

Çoğul eki,iyelik eki ya da tamlama eki almış sözcükler de yalın durumdadır.

ben
ev
sen
o
biz
siz
onlar

 

-i hâli (belirtme hali)

Sözcüklerin -i ya da -ı eki almış halleridir.Adın belirtme durumu eki adın sonuna geldiği sözcüğü belirtili nesne yapar.Yüklemin neyi neleri kimi kimleri belirttiğini gösterir

beni
evi
seni
onu
bizi
sizi
onları

-e hâli (yönelme hali)

Sözcüklerin -e ya da -a eki almış halleridir.Adın yönelme durumu sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.Yüklemin bildirdiği eylemin nereye yöneldiğini gösterir.

 

bana
eve
sana
ona
bize
size
onlara

 

-de hâli (bulunma hali)

Sözcüklerin -de ya da -da çekim eki almış halleridir.Bu ekler sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.Yüklemin bildirdiği eylemi gösterir.

 

bende
evde
sende
onda
bizde
sizde
onlarda

-den hâli (ayrılma hali)

Sözcüklerin -den ya da -dan eki almış halleridir.Adın ayrılma durumu nereden ayrıldığımızı gösterir.Bu ek sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

Yorum (0) Yorum yaz! Arkadaşına Gönder!

0 yorum yazılmıştır

:: Sonraki »